Wat is het verschil tussen een advocaat en een jurist?

Al vanaf het moment dat ik had besloten om rechten te gaan studeren, vroegen mensen mij: ‘Wat ben je dan als je klaar bent; advocaat of jurist?’. Die vraag heb ik misschien wel honderd keer beantwoord. Regelmatig stellen ook klanten mij nog de vraag wat ik nu eigenlijk ben: ‘Ben jij een advocaat? Zijn advocaten beter dan jij?’. Ik moet dan toch altijd een beetje lachen. Het brengt me terug naar die momenten dat ik aan vrienden en familie moest uitleggen wat ik kon of wilde worden na mijn rechtenstudie.

In ieder geval blijkt uit al die vragen dat het juridische beroepenveld wat verwarrend kan zijn. Bij het horen van termen als ‘juridisch’ en ‘rechten’ denken mensen al snel aan advocaten. Maar in veel gevallen hoef je met een juridisch probleem helemaal niet naar een advocaat. In dit artikel beantwoord ik daarom de vraag: ‘Wat is het verschil tussen een advocaat en een jurist?’.

Jurist

Een jurist is iemand die zich bezighoudt met het recht. Vaak heeft een jurist een rechtenopleiding afgerond op universitair- of hbo-niveau. Maar het is geen beschermde titel, eigenlijk kan iedereen zichzelf dus jurist noemen.

Juridische beroepen

Er zijn veel juridische beroepen. Advocaat is daar een voorbeeld van. Andere voorbeelden zijn deurwaarder, notaris, officier van justitie, rechter en juridisch adviseur. Voor verschillende juridische beroepen gelden regels. Dat noemen we gereglementeerde beroepen. Bij advocaten is dat ook het geval. Zij moeten bijvoorbeeld worden beëdigd en moeten, na hun universitaire rechtenstudie (master), de beroepsopleiding tot advocaat doorlopen. Een advocaat moet zich daarnaast aan verschillende gedragsregels houden.

Verschil

Het verschil tussen een jurist en een advocaat is dus dat jurist een aanduiding is voor mensen die zich bezighouden met het recht en advocaat een juridisch beroep is. Een advocaat is altijd een jurist, maar een jurist niet altijd een advocaat. Het verschil kan worden duidelijk gemaakt aan de hand van onderstaande illustratie. Binnen de cirkel van juristen staan verschillende juridische beroepen. Zij zijn allemaal jurist, maar ze hebben een verschillend beroep. Let wel, er zijn nog veel meer juridische beroepen dan er in de cirkel staan genoemd. Het juridisch beroepenveld is te uitgebreid om hier te behandelen.

Maar bij wie moet/kan ik dan aankloppen?

Het onderscheid tussen juristen en advocaten is inmiddels wel duidelijk hoop ik. Maar bij wie kan je nou terecht met je juridische vraag? Dat zal ik uitleggen. In principe kun je een vraag natuurlijk aan iedere specialist voorleggen. Advocaten hebben geen monopolie op het beantwoorden van juridische vragen. Wanneer er een procedure moet worden gevoerd bij de rechtbank, is een advocaat in sommige gevallen verplicht. Een advocaat is niet verplicht als het gaat om zaken tussen huurder/verhuurder, werknemer/werkgever, verkoper/consument, in zaken met betrekking tot een bedrag van maximaal € 25.000,- en in procedures tegen overheidsinstanties. Die zaken kunnen ook door een jurist worden gevoerd. Dat zijn overigens maar een aantal voorbeelden. Er zijn nog veel meer gevallen waarin je zonder advocaat mag procederen.